01 MODULE SOCIAAL POLITIEKE FILOSOFIE
Binnen deze vorm van filosofie nemen we de samenleving onder de loep. Wat is een goede samenleving, en zijn wij eigenlijk wel zo geschikt om samen te leven? In hoeverre mag de staat de vrijheden van het individu inperken om de gemeenschap te beschermen? Het begrip ‘vrijheid’ speelt hier een grote rol, evenals ‘macht’ en ‘gelijkheid’. Ook kijken we naar de wijze waarop de media en de politiek ons buiten ons weten, kunnen beïnvloeden.

Doelgroep:
HAVO 4

Ook toegankelijk voor:
VWO 4 en VWO 5

Dag:
Woensdag 14.45-16.15 uur

Voorkennis:
Wijsgerige Antropologie óf Wijsgerige Ethiek

Docent:
Ben Versteegt 

02 MODULE WIJSGERIGE ETHIEK
Ethiek is het deel van de filosofie dat zich bezig houdt met vragen over goed en kwaad. We bestuderen theorieën van oudere en meer recente filosofen en eeuwenoude en actuele filosofische vragen. Daarnaast gaan we in op actuele vraagstukken over bijvoorbeeld oorlog en vrede, hulp aan vluchtelingen, omgang met dieren en zorg voor de aarde. Centraal staat de diepe vraag of het mogelijk is te omschrijven welke kenmerken een goed mens heeft en hoe een goed leven er in praktijk in onze tijd uit zou kunnen zien. Tijdens deze module leer je ethische discussies beter te begrijpen en je eigen opvattingen beter te onderbouwen. Deze module sluiten jullie af met het schrijven van een essay.

Doelgroep:
HAVO 4

Ook toegankelijk voor:
VWO 4 en VWO 5

Dag:
Donderdag 14.45-16.15 uur

Voorkennis:
Geen voorkennis nodig

Docent:
Gert-Jan Lobo-van Vliet

03 MODULE ER IS NOG ZOVEEL TE ONTDEKKEN
Er is nog zoveel te ontdekken, is een lessenreeks waarin je jouw eigen denktalent gaat ontdekken. Dit doe je door samen met groepsgenoten en de docent te kijken naar de voetbalsport. We ontrafelen het geheim van Josep Guardiola, de trainer van Manchester City. We ontcijferen de kracht van Liverpool, de club van trainer Jurgen Klopp. Niet alleen de systemen, maar ook de ideeën over hoe een sportman in elkaar moet zitten, komen aan bod. Dit doen we onder andere, door na te denken over het 'totale mens principe' van Louis van Gaal en het acteerwerk van José Mourinho!

Doelgroep:
3 en 4 HAVO en VWO

Ook toegankelijk voor:
Andere geïnteresseerden (na overleg met de docent)

Dag:
Maandag 14.45-16.15 uur

Voorkennis:
Geen voorkennis vereist

Docent:
Steven Maaswinkel

04 MODULE WETENSCHAPSFILOSOFIE
Wat is wetenschap? Die vraag lijkt op het eerste gezicht makkelijk te beantwoorden, maar al snel komen we in de problemen wanneer we kijken naar de verschillende wetenschappen. Is economie een wetenschap op dezelfde manier als waarop de natuurkunde een wetenschap is? Waarom is astrologie geen wetenschap en psychologie wel? Wat is het verschil tussen wetenschap en pseudowetenschap? Wat betekent het wanneer we zeggen dat iets “wetenschappelijk bewezen” is? Deze vragen staan centraal binnen de wetenschapsfilosofie. In een tijd waarin wetenschap vaak wordt gezien als “ook maar een mening” is het belangrijk te onderzoeken hoe zeker en hoe valide wetenschappelijke kennis eigenlijk is. Daarnaast zullen we ingaan op de ethische kanten van het wetenschappelijk denken en lezen we enkele primaire teksten van wetenschapsfilosofen.

Doelgroep:
5 VWO

Ook toegankelijk voor:
Andere geïnteresseerden (na overleg met de docent)

Dag:
Maandag 14.45-16.15 uur

Voorkennis:
Wijsgerige antropologie, wijsgerige ethiek, kennisleer.

Docent:
Ben Versteegt

Q-Highschool

Aanmelden

Maak je aanmelding compleet op de volgende pagina.

Wat houdt het vak filosofie in?

Vraagstukken die bij het vak filosofie aan bod komen, zijn tijdloos: Wat is de mens? Hoe moeten we leven? Wat is een rechtvaardige samenleving? Wat kunnen we kennen? Deze vragen worden steeds gekoppeld aan actuele vraagstukken: Hoe verschillen mensen van robots? Hebben mensen wel een vrije wil? Mogen we vluchtelingen opsluiten? Is iedereen gelijk? Wat is een goed leven? Wat is de verhouding tussen rede en religie? Dergelijke vragen houden ieder mens, en ongetwijfeld ook jou, wel eens bezig.

Het vak filosofie is onderverdeeld in thema’s, die altijd te maken hebben met de actualiteit. Daarnaast grijpt het terug op de geschiedenis. In het verleden zijn er namelijk veel grote en relevante denkers geweest, die interessante ideeën en theorieën hebben ontwikkeld. Ons eigen denken is mede tot stand gekomen door wat anderen vóór ons gedacht hebben. Om onszelf beter te kunnen begrijpen, is het ook van belang om kennis te nemen van deze ideeën en gedachten.

Wat leer je bij filosofie?

Bij het vak filosofie leer je dus vooral zelfstandig na te denken en vanuit meer perspectieven een onderwerp te benaderen. Je wordt uitgedaagd om met anderen van gedachten te wisselen en argumenten te onderzoeken. Daarbij gaat het niet zozeer om het uitwisselen van meningen, maar vooral om samen tot inzichten te komen over de vragen die aan de orde zijn.

Uitgangspunt bij filosofie is het vermogen van ieder mens om redelijk te kunnen denken en dit ook bij elkaar te herkennen. Voor samen filosoferen is het dus ook nodig om begrip te hebben voor elkaar en elkaar als gelijkwaardige te zien.

Het vak filosofie is opgebouwd uit een aantal thema’s. Binnen de Q-highschool wordt aan ieder thema een module gewijd. Door de beschrijving van de modules te lezen, weet je ook wat je gaat leren en welke vragen aan de orde zijn.

De Q-highschool biedt vrije modules (thema’s) aan en modules die samen een examenprogramma volgen voor havo of vwo. Enkele thema’s zijn voor het examen voor havo en vwo gelijk, zoals wijsgerige antropologie en wijsgerige ethiek. Andere thema’s horen specifiek bij het havo-programma (sociaal politieke filosofie) of het vwo-programma (kennisleer en wetenschapsfilosofie).

In het eindexamenjaar zoom je in op één eindexamenonderwerp. Voor havo is dat: “Persoonlijke identiteit” en voor vwo: “Scepticisme”. In het eindexamenjaar havo en vwo zijn drie modules gewijd aan deze examenonderwerpen.

Losse of vrije modules kiezen?

Binnen de Q-highschool kun je ervoor kiezen losse modules (van 8 weken) te volgen voor filosofie. Wanneer je een losse module kiest, moet je er even op letten welke voorkennis je nodig hebt om de module succesvol te kunnen afronden en voor welke doelgroep de module bedoeld is. Dat is steeds aangegeven bij de beschrijving van de modules. Vrije modules zijn te volgen als je niet voor het vak filosofie hebt gekozen, maar ook naast de verplichte modules in het examenprogramma.

Examen doen in filosofie?

Je kunt er ook voor kiezen om examen te doen in het vak Filosofie. Filosofie is een vak met een centraal schriftelijk examen. Daarnaast worden modules afgesloten met een schoolexamen. Dat kan een toets zijn of een praktische opdracht.

Je kunt binnen de Q-highschool zelf een compleet examenprogramma samenstellen op havo of op vwo-niveau. Kies daarvoor de modules die je nodig hebt om je examenprogramma compleet te maken. Op havo-niveau komt dit neer op in totaal 320 uren. Op vwo-niveau op 480 uren. Het diplomacijfer is het afgeronde gemiddelde van alle SE-toetsen en praktische opdrachten.

Je kunt ervoor kiezen het vak versneld te volgen, door bijv. meer modules tegelijkertijd te volgen, of om examen op een hoger niveau te doen (op vwo-niveau, als je op de havo zit).

Past filosofie bij mij?

Filosofische modules kunnen interessant zijn voor ieder die graag dieper na wil denken over allerlei thema’s. Nieuwsgierigheid en het verlangen meer te begrijpen en wijzer te worden zijn het belangrijkst. Filosofen lossen vragen niet zo snel mogelijk op, maar nemen tijd om er rustig over te denken en zij gaan met elkaar in gesprek om hun eigen ideeën te delen en van elkaar te leren.  Docenten geven veel ruimte om te praten en te schrijven over wat jullie bezig houdt en zoeken steeds naar aansluitingspunten bij jullie leef- en denkwereld.

De vrije modules zijn voor alle leerlingen goed te volgen: hiervoor is geen voorkennis vereist, maar wel interesse in het onderwerp en enthousiasme. Zelf nadenken en je eigen filosofie vormen, is in deze modules erg belangrijk. Je kunt er zelf voor kiezen buiten de lessen om meer of minder tijd aan de modules te besteden, afhankelijk van je interesse en je beschikbare tijd.

Om het examenprogramma goed te kunnen volgen, is het nodig om je binnen en buiten de lessen om echt in denkbeelden van de besproken filosofen en in allerlei filosofische vraagstukken te verdiepen. Deze modules zijn erg geschikt voor leerlingen met een brede filosofische interesse en veel doorzettingsvermogen.

Vragen?

Als je na het lezen van deze tekst nog vragen hebt over het vak filosofie, stel ze dan aan meneer Versteegt b.versteegt@lorentzlyceum.nl, aan meneer Lobo-Van Vliet g.lobo@lyceumelst.nl  of aan meneer Maaswinkel s.maaswinkel@liemerscollege.nl, filosofiedocenten in de Q-highschool van Quadraam.

Hier vind je de modules die starten in blok 4!